Redhill

ሰናርዮ screen play

Deep explanation

ሰናርዮ (Screenplay )

ናይ ፊልም ጹሕፍ

ጽሑፈ-ፊልም (Screenplay)
ኣብ ምድላው ዝሕግዙ ገለ ነጥብታት

ዕላል፡ ኣፋዊ ስነ-ጽሑፍ፡ ድራማ፡ ኖቬል፡ ሓጺር ዛንታ፡ ግጥሚ፡ ወዘተ … ሕጂ ድማ ፊልም ቀንዲ ሜላታት ኣነጋግራ ዛንታ ኮይኖም ሸውሃት ሰማዕትን ተዓዘብትን እናርወዩ ክቕጽሉ ጸኒሖምን፡ ይቕጽሉ ኣለዉን።

ፊልም ብስእሊ ዝንገር ዛንታ’ዩ። ስለ’ዚ ድማ፡ ጸሓፊ ፊልም ከም ሃንዳሲ ናይ’ታ ፊልም መጠን፡ ብስእሊ ዝንገር ዛንታ ይጽሕፍ ከምዘሎ ካብ ፈለምኡ ከስተብህል ይግብኦ። ኣገዳስነት ስእሊ ብዕምቆት ክርዳእ የድልዮ። ዋላ’ኳ ቀሊል ዕማም እንተዘይኮነ፡ ኣብ ስእላዊ መግለጺታትን ምልክታትን ክጸቅጥ ይግደድ።ኣርኢ፡ ኣይትንገር! ዝብል መሰረታዊ ጭርሖ ፍልስፍና ፊልም ኣብ ቅድመ ግንባሩ ወቒሩ ንኽጽሕፍ ክብገስ ኣለዎ።ነዚ ዝጠቐስናዮ መሰረታዊ ረቛሒ ከም ኣሳሪ ነጥቢ ሒዝካ፥ ዋላ’ኮ ዘየገማጥል ሕጊ ኣይኹን፡ ጽሑፈ-ፊልም ሓደ ውሁብ ዝኾነ ቅርጺ ኣለዎ። ከም ካልእ ዓይነት ጽሑፍ ናጽነት ኣይህብን። ጠባያትካ ኣበይ ተላሊ፡ ናይ ዛንታ ዓለም ኣበይ ትፈጥር፡ ግጭታት ብኸመይ ተበግስ፡ ተማዕብል፡ ተዕርግ፡ ትፈትሕ ናቱ ቅርጺ ኣለዎ። ቀንዲ ዛዕባ ናይ’ዚ ጽሑፍ ድማ እዚ ክኸውን እዩ። ሓርፋፍ ቅርጺ ናይ ሓደ ናይ ፊልም ጽሑፍ ከመይ ዝበለ እዩ፧ብዙሓት ክኢላታት ጽሑፈ-ፊልም ከም ዝሰማምዕሉ ሓደ ጽሑፈ-ፊልም ኣብ ሰለስተ ቀንዲ ክፋላት ይምቀል።
→ ቀዳማይ ግብሪ
→ ካልኣይ ግብሪ
→ ሳልሳይ ግብሪ
…… ተባሂሎም ድማ ይስመዩ። ቅድሚኡ ግን ሓደ መበገሲ ዝኾነና ሓፈሻዊ ሕጊ እንተዘከርና ኣገዳሲ’ዩ። እዚ መሰረታዊ ሕጊ’ዚ፡ ሓደ ገጽ ኣብ ጽሑፈ-ፊልም፡ ኣብ ናይ ስክሪን ግዜ ክልወጥ እንከሎ ማዕረ ሓደ ደቒቕ ክኸውን ኣለዎ ዝብል’ዩ። ንኣብነት፡ 120 ገጽ ዘለዎ ጽሑፈ-ፊልም እንተዳሊና ኣብ ፊልም ክቕየር እንከሎ ብኣዝዩ ቐረባ ገምጋም ናይ ክልተ ሰዓት ፊልም ክኸውን ኣለዎ ማለት’ዩ። 90 ገጽ ዘለዎ ጽሑፈ-ፊልም ድማ ናይ ሰዓትን ፈረቓን ፊልም ይኸውን ማለት’ዩ። እዚ ንጸሓፊ፡ ንዳይረክተር ይኹን ንኣፍራዪ ኣገዳሲ ዝኾነ ሕጊ’ዚ፡ ጸሓፊ ፊልም ከስተብህለሉን ንጽሑፈ-ፊልሙ ብኸምኡ መልክዕ ከዳልዎን ይግደድ።

ንኣብነት ሓደ ጽሑፈ-ፊልም 120 ገጻት ዘለዎ ምስ ዝኸውን፥ እቲ ሰለስተ ግብርታት ብኸም’ዚ ዝስዕብ ይምቀል፥ቀዳማይ ግብሪ ፈለማ 30 ገጻት (ማለት ቀዳማይ ርብዒ ናይ’ቲ ጽሑፈ-ፊልም፡ 25%)፥ ካልኣይ ግብሪ ቀጺሉ ዝርከብ 60 ገጻት (ናብ ገጽ 90 ዝውዳእ፡ 25%-75%)፡ ሳልሳይ ግብሪ ድማ እቲ ናይ መወዳእታ 30 ገጻት (ናይ መወዳእታ ርብዒ) ይኸውን። እዚ ኣብ ዝኾነ ብዝሒ ገጽ ዘለዎ ጽሑፈ-ፊልም ብግቡእ ክማላእ ኣለዎ። እስከ ነቶም ግብርታት በብሓደ ንርአ፥

→ ቀዳማይ ግብሪ
ኣብ’ዚ ግብሪ’ዚ፡ ሰለስተ መሰረታዊ ረቛሒታት ናይ ሓደ ድራማዊ ፍጻመ፥ ማለት ግዜ ዛንታ፡ ቦታ ዛንታን እቲ ዛንታ ብዓቢኡን ብንጹር ይምስረቱ። ቀንዲ ጠባያት፡ ድሌቶም፡ ርክቦም ምስ’ቲ ተመስሪትሎም ዘሎ ዓለምን ካልኦት ጠባያትን፡ ቴማ ናይ’ቲ ጽሑፈ-ፊልም፡ እቲ ንቐንዲ ጠባያት ዝኸቦም ግርጭትን፤ ብዘየወላውል ንጹር ኣገባብን ጥበብን ክብገስ ኣለዎ። ብፍላይ ድማ እተን ቀዳሞት፡ 10 ገጻት (10% ናይ ዝኾነ ጽሑፈ-ፊልም) ወሰንቲ እየን። ኣብዘን ቀዳሞት ዓሰርተ ገጻት ክማላእ ዘለዎ ነጥብታት፡ መን’ዩ እቲ ቀንዲ ጠባይን እቲ ዛንታ እንታይ ዝመስል ክኸውን እዩን ክፍለጥ ኣለዎ። ኣገዳስነት ናይ’ዘን ቀዳሞት ገጻት ብዓይኒ ዛንታ ዓብዪ እኳ እንተኾነ፡ ብቐንዱ ግን ኣብ’ዘን ግዜያት እዚኣተን፡ ንተዓዛባይ ካብ ዝጸንሖ ዓለም ስሒብካ ኣብ ናይ ፊልም ዓለምካ ክትጨውዮ ኣለካ። ተጋኒኑ ዝቐረበ እንተዘይመሲሉ፡ ተዓዛቢ ንፊልምኻ ክፈትዋ ድዩ ክጸልኣ ኣብ ቀዳሞት ዓሰርተ ደቓይቕ እዩ ዝውስን። ስለ’ዚ እተን ኣዝዩ ልዑል ጥንቃቐ ዝሓታ ገጻት ወይ ግዜያት’የን ክበሃል ይከኣል። ኣብ ምዝዛም ናይ’ዘን ዓሰርተ ገጻት፡ ነቲ ቀንዲ ግጭት ዝብገሰሉ ኩነታት የእንፊትና፡ ማለት ንዛንታና ዘሰጉም ደራኺ ኩነት (inciting incident) ፈጢርና ናብ ዝቕጽል ገጻት ቀዳማይ ግብሪ ንሓልፍ። እቲ ተዓዛቢ ብዛዕባ ዛንታና ክፈጥሮ ዘለዎ ኣገዳሲን ንዛንታና ዘሰጉሞን ዘሀብትሞን ረቛሒታት እናወሰኽና ድማ ንቕጽል – ክሳብ ሓደ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ነጥበ-መቕይሮ 1 (plot point 1) ዝፍጠር። እዚ ጸላዊ ፍጻመ’ዚ፡ ንዛንታና ንቕድሚት ዘሐንብቦን ንጠባያትና ምስ’ቲ ቀንዲ ግጭት ዝጸምዶምን እዩ። ግብሪ ሓደ ድማ
በዚ ይዛዘም። ናይ ዛንታ ዓለም ፈጢርና፡ ጠባያት ኣላሊና፡ ድሌቶም ኣነጺርና፡ ግርጭታት ኣበጊስና ንዛዝም ማለት’ዩ።

→ ካልኣይ ግብሪ
እዚ ንኣስታት ፍርቂ ጽሑፍ-ፊልም ዝሽፍን ግብሪ’ዚ፡
ጠባያት ነቲ ቀንዲ ድሌቶም ንኸይረኽቡ ንዝዕንቅጽዎም ፈተንቲ ብድሆታት ሓደ ድሕሪ ሓደ ዝገጥምሉ እዩ። እቲ ቀንዲ ድሌት፡ እቲ ነቲ ጽሑፈ-ፊልም ዝጠምር ድራማዊ ድሌት’ዩ። እዚ ድራማዊ ድሌት’ዚ ቀንዲ ጠባይ እንታይ ይደሊ ኣሎ ዝምልስ’ዩ። እዚ ድማ ሓደን ንጹርን ክኸውን ይግብኦ። ምናልባት ንንኡስ ትልሚታት ዝመርሑ ንኣሽቱ ተወሰኽቲ ድሌታት ናይ ቀንዲ ጠባይ ይኹን ካልኦት ጠባይት እንተለዉ’ውን፡ ነቲ ድራማዊ ድሌት ዘማዕብሉ ወይ ዝጸልዉ ክኾኑ ኣለዎም። ነዚ ምስ ፈጠርካ፡ እቶም ቀንዲ ጠባያት ነዚ ንኸይረኽቡ ዝዕንቅፍዎም ብድሆታት ትፈጥር።
ጠባይ + ድሌት + ብድሆታት = ግርጭት። ግርጭት፡ እቲ ንፊልም ፊልም ዝገብሮ ኣሳሪ ረቛሒ’ዩ። ኣብ ግብሪ ሓደ ይምስረት፡ ኣብ ግብሪ ክልተ ድማ ብዝግባእ ይምዕብልን ናብ ናይ መወዳእታ ጥርዚ ይበጽሕን። ኣብ ኣጋ ምዝዛም ናይ’ዚ ግብሪ ድማ ሓደ ኵነት ይኽሰት። ሕጂ እቲ ቀንዲ ጠባይና፡ ነቶም ዝጎንፍዎ መሰናኽላት፡ ሓደ ድሕሪ ሓደ ብዘለዎ ዓቕሚ እናገጠመ ክቕጽል ጸኒሑ ኣሎ። ኣብ ኣጋ መወዳእታ ዓቕሙ ይጽንቅቕ። ክገብሮ ዝኽእል ነገር’ውን ዳርጋ ዘሎ ኣይመስልን። ኣብ’ዚ ነጥቢ’ዚ ከም ውጽኢት ናይ
ኣመዓባብላ ዛንታና፡ ንዛንታና ኣንፈቱ ዝጠውን ናብ ሳልሳይ ግብሪ ዝመርሕናን ገለ ኣገዳሲ ኩነት ይፍጠር። እዚ ነጥበ-መቐይሮ ክልተ (plot point 2) ኢልና ንጽውዖ። ነጥበ መቐይሮ ክልተ፡ ደፋኢ ፍጻመ እዩ። ነቲ ዝዋጠር ዘሎ ቀንዲ ጠባይና ድማ ፍታሕ ክረኽበሉ ወይ ዘይክረኽበሉ ናብ ዝኽእል ሳልሳይ ግብሪ ይመርሖ።

→ ሳልሳይ ግብሪ
እዚ ግብሪ’ዚ፡ ኣብ ዛንታና ኣልዒልናዮም ዝጸናሕና
ግጭታት ዝፍትሕሉ ግብሪ እዩ። እቲ መፍትሒ፥ ዘሐጉስ መፍትሒ (ቀንዲ ጠባይ ነቲ ዝደልዮ ረኺቡ ዝዕወተሉ) ወይ ድማ ዘሕዝን መፍትሒ (ቀንዲ ጠባይ ድሌቱ ዘይረኽበሉ) ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ ወሳኒ፥ ዓወት ይኹን ስዕረት፡ ብኣእማኒ ወይ ኣዕጋቢ መንገዲ ንግጭት ዛንታ ዝፈትሕ ክኸውን ከምዘለዎ ጌርካ ምድላዉ ጥራሕ እዩ። ተዓዛቢ ካብ ሲነማ ክወጽእ እንከሎ፡ እቲ ጉዕዞ ዛንታ ከም ዝተዛዘመ ኣሚኑ ወይ ዕጊቡ ክወጽእ ኣለዎ። ሓዚኑ ክወጽእ ይኽእል ወይ ተሓጒሱ፥ ስለምንታይ ንኸምኡ ኢሉ’ዩ ኣብ ሲነማ
ዝኣቱ። ግን ዘይተመለሰ ሕቶታት እናልዓለ ክወጽእ
የብሉን። ኣብ’ዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ገለ ገለ የዐርዮም ዘይነጸሩ ነጥብታት ተናኺፍና ኣለና። ንኣብነት፥ ደራኺ ኩነት፡ ነጥበ መቐይሮ 1፡ ነጥበ መቐይሮ 2 ወዘተ። እዚኣቶም እንታይ ማለት’ዮም? ብመንጽር ጉዕዞ ዛንታ ኸ እንታይ ኣገዳስነት ኣለዎም?

Source “Screenwriter’s workbook” by Syd field
How to write screenplay (google)

Post credit ደንደን ሰሎሙን

Post credit ደንደን ሰሎሙን